Teknik Analiz > Üstel Hareketli Ortalama (EMA) Nedir?


Bu yazıda teknik analizin en popüler indikatörlerinden Hareketli Ortalama’nın bir türü olan Üstsel Hareketli Ortalama’ya (Exponential Moving Average) – EMA) değineceğiz. Hareketli Ortalama’nın ne olduğuna, türlerine ve önemine değindiğimiz yazı için buraya tıklayınız.

Üstsel Hareketli Ortalama (EMA) Nedir?

Üstsel Hareketli Ortalama, bir paritede yeni fiyatlara daha fazla ağırlık vererek yeni gelişmelere karşı daha hassas tepki verilmesi ile hesaplanır. Üstsel Hareketli Ortalama (EMA), Basit Hareketli Ortalama’ya göre daha sağlıklı sonuçlar üretirken biraz daha karmaşıktır. Fakat endişelenmeyin, bu yazı bu karmaşıklığı gidermek, örneklerle konuyu anlamanızı sağlamak için burada.

Öncelikle EMA, belirli bir periyotta bütün kapanış değerlerinin aritmetik ortalamasıdır. Bu ortalama bir mıknatıs gibi fiyatı sürekli kendine çeker. Bu hareketli ortalama üzerine bir ortalama daha uygulanarak, hareketli ortalamanın yukarı yöneldiği tespit edilirse trader bunu bir alım sinyali olarak değerlendirilebilir.

Yani EMA sayesinde güncel fiyatlara daha fazla ağırlık verilir ve geçmişte oluşmuş fiyat hareketlerinin de dikkate alınır. Bu sayede daha sağlıklı sonuçlar elde edilmiş olur. Uzun zaman aralıklı grafiklerde EMA, mükemmele yakın sonuçlar elde edilmesini sağlar.

EMA Nasıl Hesaplanır?

Belirli bir günün EMA hesaplaması o günün öncesindeki tüm günlerin EMA hesaplamalarına bağlı olması nedeniyle, basit hareketli ortalamalardan farklı şekilde hesaplanır. Olabildiğince doğruya yakın bir 10 günlük EMA hesaplamak için 10 günden fazla veriye ihtiyacınız vardır.

EMA hesaplamak için üç adımlı bir süreç vardır. İlk olarak, başlangıç   EMA değeri için basit hareketli ortalamayı (SMA) hesaplanır. Çünkü EMA’nın bir başlangıç noktası olacağı için önceki dönemin EMA'sı olarak basit bir hareketli ortalama kullanılır.

İkinci adımda ise, ağırlık çarpanı hesaplanır. Daha sonra üçüncü adım olarak, fiyat, çarpan ve önceki dönemin EMA değerini kullanarak, ilk EMA değeri ile bugün arasındaki her gün için EMA değerleri hesaplanır. 

Bu adımları aşağıda 10 günlük bir EMA’yı hesaplayan formül üzerinde inceleyelim. 

İlk SMA: 10 dönemlik toplam / 10 

Çarpan: (2 / (Zaman periyotları + 1)) = (2 / (10 + 1)) = 0.1818 (% 18.18)

EMA: {Kapat - EMA (önceki gün)} x çarpan + EMA (önceki gün). 

İlk SMA: 10 dönemlik toplam / 10 

Çarpan: (2 / (Zaman periyotları + 1)) = (2 / (10 + 1)) = 0.1818 (% 18.18)

EMA: {Kapat - EMA (önceki gün)} x çarpan + EMA (önceki gün) 

Bir trader’ın matematik ile arası bu hesaplamayı manuel yapacak kadar iyi olması gerekmiyor veya her defasında EMA için bu tip formüller ile uğraşmamıza gerek yok. Trader’ların hayatını kolaylaştıran ve bu tip işlemleri doğrudan grafik üzerinde kolaylıkla uygulamamızı sağlayan yazılım araçları halihazırda mevcut. 

Bu araçlar kolayca yukarıdaki hesaplamaları grafiklere yerleştirmemize imkan tanımaktadır. Tradingview gibi teknik analiz yazılımlarında hareketli ortalamaların grafiğe uygulanmış hallerini görebilirsiniz. 

Grafikte EMA Analizi Nasıl Yapılır?

1. EMA’yı yorumlarken, EMA’nın genellikle fiyat hareketlerine karşı daha duyarlı olduğunu unutulmamalı ve genel olarak SMA için geçerli olan aynı kuralları kullanılmalı.

2. Trend yönünü belirlemek için kullanılan metod ve indikatörler arasında EMA’da bulunmalı ve trend yönünde işlem yapılmalı. EMA yükseldiğinde, fiyatlar EMA’nın yakınında veya hemen EMA’nın altına düştüğünde satın almayı düşünebilirsiniz. 

3. EMA düştüğünde, fiyatlar EMA’ya doğru veya EMA’nın hemen üzerine çıktığında satış yapmayı düşünebilirsiniz.

4. SMA ve EMA gibi hareketli ortalamalar da destek ve direnç alanlarını gösterebilir. Yükselen bir EMA fiyat hareketini destekleme eğilimindeyken, düşen bir EMA fiyat hareketine direnç sağlama eğilimindedir. Bu, fiyat yükselen EMA’ya yakın olduğunda satın alma stratejisi ve fiyat düşen EMA’ya yakın olduğunda satış stratejisini güçlendirir.

5. Dikkat edilmesi gereken noktalardan biri de, EMA dahil tüm hareketli ortalamalar, çizginin tam altında ve üstünde bir işlem tanımlamak için tasarlanmadığı gerçeğidir. Hareketli ortalamalar, bir eğilimin genel yönünde işlem yapmanıza yardımcı olabilir, fakat giriş ve çıkış noktalarında bir gecikmeyle bunu sağlar. EMA aynı dönemde SMA’dan daha kısa bir gecikmeye sahip olsa dahi tek başına bir işlem açmanıza yetecek keskinlikte bir sonuç sunamaz. Bu sebeple farklı indikatörler ile birlikte kullanılmaları tavsiye edilir. 

Analizlerde Neden EMA Kullanmalıyız?

Teknik analizde yaygın olarak kullanılan tüm Ortalamalar, geçmiş verilere dayandıkları için doğaları gereği gecikmeli göstergelerdir. Örneğin bir SMA gösterge çizgisi piyasadaki önemli bir hareketi yansıtmak için bir değişiklik yaptığında piyasaya girilmesi için en uygun an çoktan geçilmiş oluyor. EMA indikatörü ise bu gibi noktalarda devreye giriyor. Çünkü EMA hesaplanırken en yeni verilere daha fazla ağırlık verdiğinden dolayı fiyatlar da oluşan değişikliklere daha hızlı tepki verebiliyor. 

Bu avantajı sayesinde EMA bir grafiğine uygulandığında elde edilen sonuçlar bir trendin yönünü tanımlayıp gücünü göstermek veya potansiyel destek ve direnç seviyelerini tanımlamak için kullanılabilir. Çünkü piyasa güçlü ve istikrarlı bir yükseliş trendine girdiği zaman EMA gösterge çizgisi yukarı yönlü bir seyir izleyecek  aynı zamanda aşağı yönlü bir trend için ise tersi olarak aşağı yönlü bir seyir izleyecektir. Tabii ki trend yönü sadece EMA çizgisini baz alarak verilecek bir karar olmamalıdır. Özellikle kriptopara sektöründe süregelen volatil yapı sebebi ile trader’lar birden farklı indikatör ve metod ile trend yönünü analiz edip işlem açmalıdır. EMA bunlardan sadece birisidir. 

Kısa süreli bir trend analizi için, genelde 12 gün veya 26 gün gibi uzunluğa sahip EMA’lar tercih edilir. Daha uzun bir zaman çerçevesini analiz ederken ise 50 günlük ve 200 günlük EMA’lar tercih edilir.Bu sebeple ortalama hesaplamalarında periyod seçimi son derece önemlidir. Özellikle kısa periyotlarda daha sık sinyal değiştirmekte ve destek direnç seviyeleri yanıltıcı olabilmektedir. Uzun periyotlarda ise genel hareketi gösterdiği için piyasada gerçekleşen hareketlere uyumluluk sorunu taşımaktadır. 

EMA, daha verimli analizler yapabilmek için genelde MACD gibi başka indikatörler ile birlikte kullanılır. MACD gibi momentum odaklı indikatörleri EMA ile birlikte kullanarak, bir piyasanın tepesinde ya da dibinde ve ya mevcut trendde ileriye doğru başka bir sıçrama yapmak için hazırlanabileceği erken uyarı işaretleri edinebiliriz.

Sonuç

Bu yazıda bir Hareketli Ortalama türü olan Üstel Hareketli Ortalama’nın ne olduğuna ve nasıl hesaplandığını öğrendik.

Diğer Hareketli Ortalama türü olan Basit Hareketli Ortalama (SMA)’yı öğrenmek isterseniz bu bağlantıya tıklayarak yazıyı okumaya gidebilirsiniz.